Netcongestie is een van de grootste uitdagingen in de Nederlandse energietransitie. De groei van duurzame energie, elektrificatie van mobiliteit en industrie, en de toename van decentrale opwek zorgen ervoor dat het elektriciteitsnet steeds vaker zijn grenzen bereikt. Recentelijk kwam Heijmans in het nieuws met een innovatieve aanpak: door lokale flexibiliteit, slimme assets en energieopslag slim te combineren, wil het bouwbedrijf netcongestie verminderen en netverzwaringen uitstellen. We vertellen je hieronder meer over deze aanpak, de daadwerkelijke ImpacD ervan en wat dit betekent voor de arbeidsmarkt van net-, opslag- en laadspecialisten.
Wat is netcongestie en waarom is het urgent?
Netcongestie ontstaat wanneer vraag en aanbod van elektriciteit op het net niet meer in balans zijn, waardoor transportcapaciteit tekortschiet. Dit probleem speelt vooral in regio’s waar veel duurzame opwek (zoals zonneparken) en elektrificatie samenkomen. Volgens TenneT en de regionale netbeheerders is het aantal knelpunten in Nederland de afgelopen jaren sterk toegenomen. Bedrijven en huishoudens kunnen hierdoor soms niet worden aangesloten of krijgen te maken met beperkingen in hun afname of teruglevering van stroom. De urgentie is groot: zonder oplossingen voor netcongestie stagneert de energietransitie en komen klimaatdoelen in gevaar (bron: TenneT, Netbeheer Nederland).
Heijmans’ lokale flexibiliteitsaanpak: wat houdt het in?
Heijmans zet in op lokale flexibiliteit door slimme assets, lokale energieopslag en slim laden te combineren. In hun pilotprojecten worden onder andere batterijen, laadpleinen voor elektrische voertuigen en gebouwbeheersystemen ingezet om vraag en aanbod lokaal te sturen. Door pieken in het verbruik en de opwek te verschuiven, wordt het net minder zwaar belast. Slimme software en data-analyse zorgen ervoor dat deze assets optimaal samenwerken. Het resultaat: minder piekbelasting en een efficiënter gebruik van bestaande netcapaciteit (bron: Heijmans, RVO).
Effectiviteit: vermindert lokale flexibiliteit daadwerkelijk netcongestie?
Onderzoek van onder meer de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en TenneT laat zien dat lokale flexibiliteit een bewezen bijdrage levert aan het verminderen van netcongestie. Door gebruik te maken van lokale opslag (zoals batterijen) en het slim aansturen van laadprocessen, kunnen pieken in het netverbruik worden afgevlakt. Dit maakt het mogelijk om meer duurzame energie lokaal te gebruiken en minder afhankelijk te zijn van grootschalige netverzwaringen. In de praktijk blijkt dat projecten zoals die van Heijmans de netbelasting in piekuren met 20-40% kunnen verlagen, afhankelijk van de schaal en het type assets (bron: RVO, TenneT, SER).
Kosten-batenanalyse: uitstel van netverzwaring en financiële ImpacD
Het uitstellen van netverzwaring levert aanzienlijke kostenbesparingen op. De aanleg van nieuwe kabels en transformatorstations is duur en tijdrovend; volgens Netbeheer Nederland lopen de kosten voor netverzwaring in de miljarden euro’s. Lokale flexibiliteitsoplossingen zijn vaak sneller en goedkoper te implementeren. Een kosten-batenanalyse van de SER en ACM wijst uit dat investeringen in slimme assets en lokale opslag zich doorgaans binnen 5-7 jaar terugverdienen, zeker als ze gecombineerd worden met dynamische energiecontracten en flexibele tarieven. Bovendien profiteren bedrijven van een hogere leveringszekerheid en meer grip op hun energiekosten (bron: SER, ACM, Netbeheer Nederland).
Gevolgen voor de arbeidsmarkt: groeiende vraag naar specialisten
De verschuiving naar lokale flexibiliteit en slimme assets heeft directe gevolgen voor de arbeidsmarkt. Er is een groeiende behoefte aan net-, opslag- en laadspecialisten: professionals die niet alleen verstand hebben van elektrotechniek, maar ook van datamanagement, systeemintegratie en energiemanagement. Volgens het CBS en de SER zal de vraag naar deze specialisten de komende jaren met tientallen procenten stijgen. Organisaties als Heijmans zoeken actief naar talent dat kan bijdragen aan het ontwerpen, implementeren en beheren van deze innovatieve oplossingen. Dit vraagt om een combinatie van technische, analytische en communicatieve vaardigheden.
Nieuwe vaardigheden en opleidingen: waar moet je aan voldoen?
De energietransitie vraagt om een nieuwe generatie professionals. Naast traditionele elektrotechnische kennis zijn vaardigheden als data-analyse, programmeren en kennis van energiemarkten steeds belangrijker. Opleidingen spelen hierop in met gespecialiseerde modules over smart grids, batterijtechnologie en laadinfrastructuur. Ook soft skills, zoals projectmanagement en klantgericht werken, worden steeds vaker gevraagd. Door te investeren in deze vaardigheden vergroot je je kansen op een ImpacDvolle carrière in de energietransitie.
De rol van arbeidsbemiddeling: talent en organisaties verbinden
Als arbeidsbemiddelaar in de energietransitie zien wij dagelijks hoe belangrijk het is om de juiste mensen op de juiste plek te krijgen. De ontwikkelingen bij Heijmans laten zien dat de vraag naar gespecialiseerde professionals alleen maar toeneemt. Door talent en organisaties samen te brengen, versterken we samen de duurzame ImpacD. Wij helpen zowel opdrachtgevers als kandidaten om de kansen van de energietransitie optimaal te benutten en samen te werken aan een toekomstbestendig energiesysteem.
Lokale flexibiliteit als sleutel tot een toekomstbestendig energiesysteem
De aanpak van Heijmans laat zien dat lokale flexibiliteit, slimme assets en energieopslag een krachtige combinatie vormen om netcongestie te verminderen en netverzwaring uit te stellen. Dit biedt niet alleen financiële voordelen, maar creëert ook volop kansen voor net-, opslag- en laadspecialisten. Door te investeren in nieuwe vaardigheden en samen te werken aan innovatieve oplossingen, bouwen we samen aan een veerkrachtig en duurzaam energiesysteem. Wil je bijdragen aan deze ontwikkeling? Wij brengen je graag in contact met organisaties die vooroplopen in de energietransitie.
Bronnen: TenneT, Netbeheer Nederland, Heijmans, RVO, ACM, SER, CBS.
